Hard-coded id of currently selected item: . JSON version of its record is available from Blacklight on e.g. ??
Metadata associated with selected item should appear here...
Sloane MS 1580
- Record Id:
- 040-002113931
- Hierarchy Root Ancestor Record Id:
- 032-002112337
- MDARK:
- ark:/81055/vdc_100000000603.0x0000f9
- LARK:
- ark:/81055/vdc_100064573121.0x000001
- SLARK:
- Format:
- ISAD(G)
- Reference (shelfmark):
- Sloane MS 1580
- Title:
-
Collection of sermons, moral and theological sentences, poems, hymns with monophonic and polyphonic music, prayers, tracts on law, grammar and the computus; including Samson of Canterbury, Excerptae ex diversis voluminibus;Walter of Châtillon, Carmina; De Clarevallensibus et Cluniacensibus; Questiones Adriani Imperatoris Secundo philosopho in silencio philosophantis;Charm against infirmities;Adam of Saint-Victor, Lux iucunda lux insignis; De hominum deificatione (excerpt); Philippe de Thaon, Comput; Visio Karoli Grossi; Office for the Virgin Mary; De Magistratibus Romanis
- Scope & Content:
-
This 13th-century miscellany mainly contains theological and liturgical works, including monophonic and polyphonic music. However, it also includes a copy of the Comput (Computus), the oldest extant scientific text in the vernacular, that Philippe de Thaon (fl. 1113-1150), the first Anglo-Norman poet, composed in 1113.
Contents:
ff. 2r-3r: A sermon for the first Sunday of Advent, imperfect at the end, beginning with Daniel 7.13-14: 'Aspiciebam ergo in visione noctis, et ecce cum nubibus caeli quasi filius hominis veniebat, et usque ad antiquum dierum pervenit: et in conspectu ejus obtulerunt eum. Et dedit ei potestatem, et honorem, et regnum: et omnes populi, tribus, et linguae ipsi servient’.
f. 4v: Three lections from the Hours of the Virgin, beginning ‘Veni nobis benedicat de celo et que nata es semel te'.
ff. 5r-7r: A sermon for the Nativity, opening with Psalm 97:2: ‘Notum fecit Dominus salutare suum’.
f. 8r: Moral sentences excerpted from various authors.
ff. 8v-12r: A sermon on justice and mercy, beginning ‘Ut discant pastores animarum in omnibus'.
ff. 13r-16r: Notae [fratris Samsonis monachi] excerptae ex diversis voluminibus (Teachings by the Monk Samson, Excerpted from Various Books); collection of theological teachings on vices and virtues, beginning: ‘Docet nos Deus VI modis; per internam aspiracionem’; includes a gloss by Lanfranc (b. c. 1005 d. 1089), archbishop of Canterbury.
f. 18v: A moral verse, ‘Pax, fama, fides, reverentia, cautio damni, defectus veri, poscunt sibi magna caveri’.
ff. 19r-21r: A collection of Latin sayings, beginning: 'Quinque modis potest dici, Cum mane surgerem’.
ff. 21r-22v: A sermon on things that should be desired and avoided, beginning: 'Rerum expetendarum tria sunt genera'.
ff. 22v-23v: Moral sentences, beginning: 'Radix cuncti mali est superbia’.
f. 24r: Walter of Châtillon (fl. 1170-1180), Carmina (Songs), Carmen 7, beginning: ‘Eliconis rivulo modice respersus’.
ff. 24r-25r: Anonymous, De Clarevallensibus et Cluniacensibus (On [the Monks of] Clairvaux and Cluny), beginning: ‘Dum Saturno conjuge partus parit Rea’.
ff. 25r-26r: Anonymous, Poem on the Word of God, beginning: 'Viri venerabiles, viri litterati’.
ff. 26r-27r: Excerpts from Gregory the Great (b. c 540, d. 604), St Jerome (b. 347, d. 420), and a certain ‘Walelmus’.
ff. 27r-27v: Anonymous, Questiones Adriani Imperatoris Secundo philosopho in silencio philosophantis (Questions of the Emperor Hadrian to Secundus the Philosopher, Philosophising in Silence), beginning: ‘Quid est mundus, Secundus respondit. Mundus est, O Adriane, constitucio celi et terre’.
f. 27v: A definition of prayer, beginning: ‘Oratio est pius animi affectus’.
f. 27r: A short exposition on Job 31:37, beginning: 'per singulos gradus meos pronunciabo eum'.
f. 28r: Excerpts from St Jerome and Basil (b. c. 330, d. 379), bishop of Caesarea.
f. 28r: A moral verse, beginning: 'Cur, homo, qui cinis es per avariciam sepelies.'
f. 28r: A note on five different types of voices, beginning: 'Quinque sunt significaciones vocis.'
ff. 28v-44r: Theological sentences excerpted from various authors, beginning: 'Quisquis ad divinam leccionem erudiendus accesserit'; an excerpt from Hugh of Saint-Victor (b. c. 1096, d. 1141), Didascalicon (Didactic Manual).
ff. 44v-45r: A charm against infirmities, beginning with an apocryphal miracle of Christ healing St Peter’s tooth-ache: ‘Sanctus petrus super marmoream petram sedebat manus suas ad maxillam tenebat desuper perveniens dominus dixit'; two marginal notes comment that the narrative is apocryphal and false: ‘apocrifum est’ and ‘item falsum’.
ff. 45r-46r: A scholastic treatise on the Trinity and virtues, beginning: 'Innascibilitas, proprietas, personalitas, filiacio, processio, spiracio'.
f. 46v: A tract on the Psalm 134:7: ‘Qui producit ventos de thesauris suis’.
f. 47r: A tract on grammar, beginning: ‘Plurimam oportet habeat dictator intelligenciam’.
f. 47v: Moral sentences, beginning: ‘Mel et lac sub li[n]gua sponse’.
ff. 48r-143v: A collection of sermons for liturgical feasts of the Temporale and Sanctorale (St Michael and St Benedict); contains excerpts from the Enchiridion (Manual) by St Augustine of Hippo (b. 354, d. 430) on ff. 81v-82r; and a sermon by Alain de Lille (b. c 1128, d. 1203) on f. 106v.
ff. 143r-145r: A hymn for St Alban, with music notation, beginning ‘Inter flores electorum’ (see Deeming, Songs in British Sources (2013), pp. 52-53 (no. 35)).
ff. 145r-147v: A hymn for St Gregory, with music notation, beginning ‘Dulci voce mente munda’ (see Deeming, Songs in British Sources (2013), pp. 54-55 (no. 36)).
ff. 148v-149v: A sermon on the words ‘'Cum venerit Paracletus’.
f. 149v: Salutations to Christ, beginning ‘Ave ihesu Christe fili virginis’.
ff. 150v-152r: A sermon on the words ‘Ascendit Josehp super currum Pharaonis,'
ff. 152v-153r: A hymn to the Holy Spirit, with music notation, beginning: ‘Veni, Sancte Spiritus’ (see Deeming, Songs in British Sources (2013), p. 56 (no. 37)).
ff. 153v-154r: Adam of Saint-Victor (d. 1146), part of the poem Lux iucunda lux insignis (Pleasing Light, Extraordinary Light) with bars without music notation added, imperfect at the beginning: ‘Consolator alme, veni, linguas rege, corda leni’.
ff. 154v-156r: A sermon on the words ‘Tellus ac ethra jubilent’.
ff. 156v-157v: A hymn on the Resurrection, with music notation, beginning: ‘Verbo, celum quo firmatur’ (see Deeming, Songs in British Sources (2013), pp. 57-58 (no. 38)).
f. 158v: A hymn to God, beginning: ‘Miserere mei, Deus, Quia miser, quia reus’.
ff. 158v-159r: Walter of Châtillon, poem on the wealth of the curia, beginning: ‘Missum sum in vineam circa horam nonam’.
ff. 159v-160r: Walter of Châtillon, poem on the state of the world, beginning: ‘Multiformis hominum fraus et injusticia’.
ff. 160r-160v: Poem on generosity in captivity, beginning: 'Captivata largitas longe relegatur’.
f. 160v: A poem on vain promises, beginning: ‘Allicit interdum sermo faleratus egentem’.
f. 160v: A poem from the verse compendium De hominum deificatione [Peri ton anthropontheopiisis] (On the Deification of man), beginning: ‘'Uxor, villa, boves, cenam clausere vocatis.'
ff. 160v-161r: A poem on clerical parsimony, beginning: ‘Stulti cum prudentibus tendunt ad coronam’.
ff. 161r-161v: A poem on the state of the world, beginning: 'Ut Judeis hostia sunt carnes suille’.
ff. 161v-162r: A poem on the corruption of the Church, beginning: ‘Pilatatur impii regnum Pharaonis’.
ff. 162v-178r: Philippe de Thaon, Comput, beginning: 'Philippe de Thaun / Ad fait une raisun / Pur pruveires garnir / De la lei maintenir’.
f. 178v: A sermon on Psalm 92:12, imperfect, beginning: 'Justus ut palma florebit'.
ff. 179r-180r: Visio Karoli Grossi (Vision of Charles the Fat), beginning 'Anno DCCC. LXXXVI, Karolus Tercius, Imperator, filius Lodwici, Regis Noricolane Baiovariorum'.
ff. 181r-181v: Office for the Virgin Mary, beginning: ‘In honore gloriose virginis Marie Pater noster’.
ff. 182r-184r: A tract on law and virtues, beginning: 'Inter summas philosophie species, Ars boni et equi tum propter dignitatem.' [the same tract as a prologue to the juridical lexicon Epitome exactis regibus (Summary of Expelled Kings) in Cambridge, Trinity College, MS O.7.40, ff. 156r-157v; a manuscript from the late 12th or early 13th century that was owned by an unidentified English house of Augustinian canons].
ff. 184r-189v: Anonymous, De Magistratibus Romanis (On Roman beginning: 'Exactis a Romana civitate regibus constituti duo consules’.
The manuscript contains a number of later additions:
f. 1r: Salve Regina, imperfect, ‘[...] terge sordes peccatorum dona nobis beatorum [...]’, added in the 14th or 15th century.
[ff. 3v, [3a] recto, [3a] verso, 4r, 7v, 82v, 112v, 113r, 139v, 148r, 150r, 158r, and 180v are blank].
Decoration:
1 two-panel miniature of a dream-vision of the prophet Daniel (below: Daniel sleeping; above: A man carried by angels is crowned king by God) in blue, green and red, in a green frame. 1 large historiated initial ‘B’ in blue with a miniature in blue, green and red in each compartment, foliate decoration and in a frame with a red ground. The subjects of the miniatures is as follows: above, Daniel seated, looking towards heaven, and holding a scroll; below, a monk, seated and writing. Large, medium and small initials in blue, purple or red, often with with penwork decoration in the other colour. Small (one-line) initials highlighted in red. Display script (rustic capitals) in brown ink. Rubrics in red. Decorated paraphs in red ink. Decorated run-over symbols in brown ink (a human head on f. 3r, 110r, 121v, 122r; a flower on f. 109r). Line-fillers in red. Bar lines for music notation in red on ff. 152v-154r.
- Collection Area:
- Western Manuscripts
- Project / Collection:
- England and France 700-1200 Project
Sloane Collection - Hierarchy Record Ids:
- 032-002112337
040-002113931 - Is part of:
- Sloane MS 1-4100 : Sloane Manuscripts
Sloane MS 1580 : Collection of sermons, moral and theological sentences, poems, hymns with monophonic and polyphonic music, prayers, tracts on… - Hierarchy:
- 032-002112337[1581]/040-002113931
- Container:
- View / search within Archive / Collection: Sloane MS 1-4100
- Record Type (Level):
- File
- Extent:
-
1 volume
- Digitised Content:
- https://iiif.bl.uk/uv/#?manifest=https://bl.digirati.io/iiif/ark:/81055/vdc_100064573121.0x000001
- Thumbnail:
- Languages:
- Anglo-Norman
Latin - Scripts:
- Latin
- Start Date:
- 1200
- End Date:
- 1224
- Date Range:
- 1st quarter of the 13th century
- Era:
- CE
- Access:
-
Please request the physical items you need using the online collection item request form.
Digitised items can be viewed online by clicking the thumbnail image or digitised content link.
Readers who have registered or renewed their pass since 21 March 2024 can request physical items prior to visiting the Library by completing
this request form.
Please enter the Reference (shelfmark) above on the request form.If your Reader Pass was issued before this date, you will need to visit the Library in London or Yorkshire to renew it before you can request items online. All manuscripts and archives must be consulted at the Library in London.
This catalogue record may describe a collection of items which cannot all be requested together. Please use the hierarchy viewer to navigate to individual items. Some items may be in use or restricted for other reasons. If you would like to check the availability, contact our Reference Services team, quoting the Reference (shelfmark) above.
- User Conditions:
- Letter of introduction required to view this manuscript
- Physical Characteristics:
-
Materials: Parchment.
Dimensions: 165 x 120 mm (text space: 130 x 95 mm; ff. 24r-26r in 2 columns; ff. 158v-178r in 2-3 columns).
Foliation: ff. 189 ( + 2 unfoliated modern paper flyleaves at the beginning + 3 at the end); 1 unfoliated parchment leaf between f. 3 and f. 4 (f. [3a]); 1 unfoliated parchment stub between f. 49 and f. 50; and 1 between f. 136 and f. 137; 1 unfoliated paper pastedown on f. [ii]recto (bibliographical notes).
Script: Protogothic (written above the top line).
Binding: British Museum/British Library in-house; Gold-tooled brown half leather binding with Sloane’s bookplate gold-stamped on the upper and lower covers; the spine inscribed in gold at the British Museum: ‘SERMONES ETC.’; marbled endpapers.
- Custodial History:
-
Origin: England.
Provenance:
An unidentified monastery in England: the presence of a D clef in the music notation suggests an English origin (see Hughes, Catalogue, III (1965), p. 392); contains a compilation by a Canterbury monk
Sir Hans Sloane (b. 1660, d. 1753), baronet, physician and collector. Purchased as part of the Sloane collection from Sloane's executors and incorporated into the newly founded British Museum in 1753.
- Information About Copies:
-
Full digital coverage available for this manuscript: see Digitised Manuscripts at http://www.bl.uk.manuscripts/.
Select digital coverage available for this manuscript; see the Catalogue of Illuminated Manuscripts, https://bl.uk/catalogues/illuminatedmanuscripts/.
- Publications:
-
The Latin Poems commonly attributed to Walter Mapes, ed. by Thomas Wright (London: Bowyer Nichols for the Camden Society, 1841), pp. 40, 151-52, 159, 237.
Thomas Wright, Popular Treatises on Science Written During the Middle Ages, in Anglo-Saxon, Ango-Norman, and English (London: The Historical Society of Science, 1841), p. xi.
Paul Meyer, 'Bribes de littérature anglo-normande', Jahrbuch für romanische und englische Sprache und Literatur, 7 (1866), pp. 38-57 (pp. 40-42).
Catalogue of Sloane Manuscripts, 19 vols (London: British Museum, unpublished manuscript of unedited descriptions, 1873), I: Sloane 1421-1598, pp. 311-29 [available in The British Library Manuscripts Reading Room].
Li Cumpoz Philipe de Thaün: Der Computus des Philipp von Thaun mit einer Einleitung über die Sprache des Autors, ed. by Eduard Mall (Strasbourg: Trübner, 1873), pp. 3-4 (as ‘S’).
John Romilly Allen, Norman Sculpture and the Mediaeval Bestiaries: From the Rhind Lectures in Archaeology for 1885, Early Christian Symbolism in Great Britain and Ireland before the Thirteenth Century, 3 (London: Whiting, 1887), p. 339.
Altercatio Hadriani Augusti et Epicteti Philosophi, ed. by Lloyd William Daly and Walther Suchier, Illinois Studies in Language and Literature, 24:1-2 (Urbana, IL: University of Illinois, 1939), Part II: Walter Suchier, Die Altercatio Hadriani Augusti et Epicteti Philosophi: Nebst einigen verwandten Texten, p. 164 (no. 70).
Richard William Hunt, ‘Studies on Priscian in the Eleventh and Twelfth Centuries’, Mediaeval and Renaissance Studies, 1 (1943), 194-231 (p. 208 n. 1) [for bibliography on Samson of Canterbury].
Pierre Legendre, 'Chronique: droit romain médiéval', Revue historique de droit français et étranger, 42 (1964), 136-38 (p. 137 no. 5).
Augustus Hughes-Hughes, Catalogue of Manuscript Music in the British Museum, 3 vols (London: British Museum, 1906-1965), III (1965), p. 392.
Marie-Thérèse d' Alverny, Alain de Lille: textes inédits, Etudes de philosophie médiévale, 52 (Paris: Vrin, 1965), p. 135 [on f. 106v].
Manuscripts of Polyphonic Music: 11th-Early 14th Century, ed. by Gilbert Reaney, Répertoire International Musicales, B/IV/1 (Munich: Henle, 1969), pp. 511-12.
Die handschriftliche Überlieferung der Werke des heiligen Augustinus, 11 vols (Vienna: Österreichische Akademie der Wissenschaften, 1969-2010), II.1 (1972): Grossbritannien und Irland: Werkverzeichnis, ed. by Franz Römer, Veröffentlichungen der Kommission zur Herausgabe des Corpus der Lateinischen Kirchenväter, 3, Österreichische Akademie der Wissenschaften: Sitzungsberichte der Philosophisch-Historische Klasse, 281, p. 141 [on ff. 81v-82r].
Margaret Gibson, Lanfranc of Bec (Oxford: Clarendon Press, 1978), p. 41 n. 4 [on f. 16r].
Geoffrey L. Bursill-Hall, A Census of Medieval Latin Grammatical Manuscripts, Grammatica Speculativa: Sprachtheorie und Logik des Mittelalters, 4 (Stuttgart: Frommann-Holzboog, 1981), p. 121.
Philippe de Thaon: Comput (MS BL Cotton Nero A.V), ed. by Ian Short, Anglo-Norman Text Society: Plain Texts Series, 2 (London: Anglo-Norman Text Society, 1984).
Stephen Gersh, ‘Anselm of Canterbury’, in A History of Twelfth-Century Western Philosophy, ed. by Peter Dronke (Cambridge: Cambridge University Press, 1988), pp. 255-78 (p. 256) [on f. 16r].
Ruth J. Dean and Maureen B. M. Boulton, Anglo-Norman Literature: A Guide to Texts and Manuscripts, Anglo-Norman Text Society: Occasional Publication Series, 3 (London: Anglo Norman Text Society, 1999), pp. 190-91 (no. 346) [Comput].
A. G. Rigg, A History of Anglo-Latin Literature 1066−1422 (Cambridge: Cambridge University Press, 1992), p. 238 (no. 5).
Stephen Gersh, Reading Plato, Tracing Plato: From Ancient Commentary to Medieval Reception (Aldershot: Ashgate, 2005), p. 152 [on f. 16r].
Don C. Skemer, Binding Words: Textual Amulets in the Middle Ages (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2006), p. 189 n. 39 [on the charm on ff. 44v-45r].
Bryan Gillingham, Medieval Polyphonic Sequences: An Anthology, Musciological Studies, 45 (Ottowa: Institute of Mediaeval Music, 2006), p. xxiii.
Peter M. Lefferts, 'Sources of Thirteenth-Century English Polyphony: Catalogue with Descriptions', Faculty Publications: School of Music, 45 (University of Nebraska-Lincoln, 2012) http://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1046&context=musicfacpub [accessed 3 September 2018].
Helen Deeming, Songs in British Sources c. 1150-1300, Musica Britannica, 95 (London, Stainer and Bell, 2013), pp. lvii (fig. 1), 52-58 (nos 35-38).
William Summers and Peter M. Lefferts, English Thirteenth-Century Polyphony: A Facsimile Edition, Early English Church Music, 57 (London: Stainer and Bell for the British Academy, 2016), p. 23, pls 95-97.
Thomas O’Donnell, ‘The Gloss to Philippe de Thaon’s Comput and the French of England’s Beginnings’, in The French of Medieval England: Essays in Honour of Jocelyn Wogan-Browne, ed. by Thelma Fenster and Carolyn P. Collette (Cambridge: Brewer, 2017), pp. 13-37 (p. 13 n. 3).
- Material Type:
- Archives and Manuscripts
- Legal Status:
- Not Public Record(s)
- Notes:
- This manuscript is part of The Polonsky Foundation England and France Project: Manuscripts from the British Library and the Bibliothèque nationale de France, 700-1200.
- Names:
- Adam of Saint-Victor, d 1146,
see also http://isni.org/isni/000000007980102X,
see also http://viaf.org/viaf/97608392
Alain de Lille, c 1128-1203,
see also http://isni.org/isni/0000000453041842,
see also http://viaf.org/viaf/72187470
Augustine of Hippo, Saint, Bishop of Hippo, 354-430,
see also http://isni.org/isni/0000000121376443,
see also http://viaf.org/viaf/66806872
Basil of Caesarea, Saint, Bishop of Caesarea; also known as 'the Great', 329-379,
see also http://isni.org/isni/0000000121029433,
see also http://viaf.org/viaf/88967224
Gregory I, Saint, Pope; also known as 'the Great', c 540-604,
see also http://isni.org/isni/0000000121451132,
see also http://viaf.org/viaf/100184667
Hugh of Saint-Victor, c 1096-1141,
see also http://isni.org/isni/0000000121201563,
see also http://viaf.org/viaf/9865788
Jerome, Saint, c 345-420,
see also http://isni.org/isni/0000000123213293,
see also http://viaf.org/viaf/95147024
Lanfranc of Canterbury, Archbishop of Canterbury, c 1010-1089,
see also http://isni.org/isni/000000010919943X,
see also http://viaf.org/viaf/82939845
Philippe de Thaon, fl 1113-1150,
see also http://isni.org/isni/000000011762917X,
see also http://viaf.org/viaf/51677712
Samson of Canterbury, fl 1170,
see also http://isni.org/isni/0000000401645513
Walter of Châtillon, fl 1170-1180,
see also http://isni.org/isni/0000000079802030,
see also http://viaf.org/viaf/100212859 - Subjects:
- Grammar
Law
Liturgy
Science
Theology
Vocal duets - Sacred - Places:
- England
- Related Material:
-
Catalogue of Sloane Manuscripts, 19 vols (London: British Museum, unpublished manuscript of unedited descriptions, 1873), I: Sloane1421-1598, pp. 311-329:
'Membranaceus, in 4to, ff. 189, sec. XIII et XIV; in fine mutilus.
1. Sermo in primam Dominicam in adventu Domini, in verba, 'Aspiciebam in visu noctis et ecce in nubibus;' etc. (Imperf.) f. 2.
Incip. 'Vir desiderioriorum [sic] qui panem desiderii non comedit.'
2. Precationes tres ad Virginem. f. 4b.
3. Sermo in die Nativitatis Domini; in illud, 'Notum fecit Dominus salutare suum;' etc. ff. 5-7.
Incip. 'Oriente in terris hodie, sole justicie, Fratres mei.'
4. Sententiae quaedam Morales ex diversis, ut videtur, collectae. f. 8.
5. Sermo de justitia et misericordia. ff. 8b.-12.
Incip. 'Ut discant pastores animarum in omnibus judiciis.'
6. Notae fratris Samsonis, Monachi [Dorovernensis?], excerptae ex diversis voluminibus. ff. 13-18.
Incip. 'Docet nos Deus VI modis; per internam aspiracionem.'
7. Versus morales octo, carmine heroico. ff. 18b.
Incip. 'Pax fama fidei reverencia cautio damni.'
8. Phraseon collectio latinarum. f. 19.
Incip. 'Quinque modis potest dici, Cum mane surgerem.'
9. Sermo de rebus expetendis et evitandis. f. 21.
Incip. 'Rerum expetendarum tria sunt genera.'
10. Sententiae aliae morales. f. 22b.
Incip. 'Radix cuncti mali est superbia.'
11. Anonymi cujusdam, Ode, versibus rhythmicis conscripta, in qua sponsa Christi Ecclesiae statum plorat corruptum. f. 24.
Incip.
'Eliconis rivulo modice respersus,
Timeo ne pondere sim verborum mersus,
Sed quoniam scriptitat mundus universus,
Incipit menalios mecum mea tibia versus.'
12. Quaestio inter monachos duos, Ordinis alterum Claraevallensis, alterum Cluniaci, de ordinibus suis, Quis praevaleat et quis recte servetur, versibus scripta rhythmicis. f. 24.
Incip.
'Dum Saturno conjuge partus parit Rea
Dum favet Favonio florum Pales dea
Iuvenescit juvenum petulans chorea
Nam sopitos excitat ignes Citharea.'
Desin:
'Fratres, queso, parcite tam pravum certamen,
Messires seint beneit sit vestrum levamen
In die judicii dabit hic piamen
Et istius trutine pensabit examen.'
13. Anonymi cujusdam, fortassis Gualteri Mapes, Archidiaconi Oxoniensis, Poema in honorem Dei Verbi, versibus rhythmicis. f. 25.
Incip.
'Viri venerabiles, viri litterati,
Hostes injusticie, legibus armati,
Vestri non sufficio sarcine mandati,
Nec adire grandia licet parvitati.'
Desin.
'Supplicemus interim gracie divine
Quam humane credimus summam medicine
Ut expertes faciat ultime ruine
Sic sit salus omnibus et nunc et in fine. Amen.'
Cf. Leyseri Hist Poetarum, 1721, p. 784.
14. Excerpta quaedam ex Gregorio, Hieronymo, et Willelmo [Abbate ?]. f. 26.
15. 'Questiones Adriani Imperatoris Secundo philosopho in silencio philosophantis.' f. 27.
Incip.
'Quid est mundus, Secundus respondit.
Mundus est, O Adriane, constitucio celi et terre.'
Desin.
'tres pariter custodi, Trinitas sancta.'
Cf. Cod. Sloan, 1610, f. 187b.
16. Definitio orationis. f. 27b.
17. Expositio brevis verborum Job, 'per singulos gradus meos pronunciabo eum.' f. 27b.
18. Excerpta ex Basilio et Hieronymo. f. 28.
19. Versus morales quatuor, rhythmice. f. 28.
Incip. 'Cur, homo, qui cinis es per avariciam sepelies.'
20. De significatione Vocis varia. f. 28.
Incip. 'Quinque sunt significaciones vocis.'
21. Sententiae aliae plures, praecipue theologicae, a variis auctoribus, ut videtur, exceptae. ff. 28b.- 44.
Incip. 'Quisquis ad divinam leccionem erudiendus accesserit.'
Cf. Bernardi Sententiarum librum, inter opera, Paris, 1690, tom. ii. col. 771.
22. Incantatio ad infirmos sanandos. f. 44b.
Incip. 'Sanctus Petrus super marmoream petram sedebat.'
23. Scholastica quaedam de Patre, Filio, et Spiritu Sancto, de virtutibus, etc. f. 45.
Incip. 'Innascibilitas, proprietas, personalitas, filiacio, processio, spiracio.'
Desin. 'quae ex tribus modis debet esse in omnibus habita, id est, corde, corpore, vultu.'
24. Quaedam in verba, 'Qui producit ventos de thesauris suis.' f. 46b.
25. Grammatica quaedam. f. 47.
Incip. 'Plurimam oportet habeat dictator intelligenciam.'
26. Sententiae aliae morales. f. 47b.
27. Sermo in die Omnium Sanctorum, in ista, 'Novit Dominus justorum viam,' etc. ff. 48-50.
Incip. 'Fluenta usibus humanis plumbi fistula ministrat.'
28. Sermo in prima Dominica Quadragesime, in ista, 'Frange esurienti panem tuum,' etc. f. 51.
Incip. 'Quoniam, Fratres mei, jejunium quadragesimalis observancie instat.'
29. Sermo brevis in die Circumcisionis, in ista, 'Posquam consummati sunt dies,' etc. f. 52. b.
Incip. 'Ut secundum vocem Salomonis.'
30. Sermo de aununciatione S. Mariae, in verba 'Benedixisti, Domine, terram tuam,' etc. f. 53b.
Incip. 'Licet, Fratres mei, propria conscientia sim gravatus.'
31. Sermo de Sancto Spiritu in die Pentecostes, in ista, 'Advenit ignis divinus non comburens sed illuminans,' etc. f. 55.
Incip. 'Grave pondus, Fratres mei, et pene importabile.'
32. Sermo de Epiphania Domini, in ista, 'Ecce advenit dominator Dominus.' ff. 56b-57.
Incip. 'Refectis saginatisque vobis, Fratres mei, spiritualibus epulis.'
33. 'Item de eodem die,' in verba, 'Apertis tesauris suis optulerunt Magi,' etc. f. 58.
Incip. 'Congratulantibus nobis festivitati apparicionis.'
34. Sermo, in verba, 'Optimam partem sibi elegit Maria.' ff. 59b.-61.
Incip. 'Habentes, Fratres mei, exemplum vere penitencie et sancte devocionis.'
35. Sermo de Sancto Michaele. f. 62.
Incip. 'Tangere sublimia, Fratres mei, res mihi est onerosa.'
36. Sermo, in verba, 'Benedicta sit beata Trinitas,' etc. ff. 64b.-66.
Incip.
'De omnium summo Deo, Fratres mei, Patre, scilicet, et Filio, et Spiritu Sancto.'
37. Sermo in verba, 'Omne datum optimum, et omne donum perfectum,' etc. ff. 66b.-69.
Incip.
'Mendicantes micas divine pietatis, Fratres mei, ad hostium.'
38. Sermo in verba, 'Erit in novissimis diebus preparatus mos,' etc. ff. 69b-71.
Incip. 'Adventum Domini celebraturi dignum est.'
39. Sermo in verba, 'Ascendens Christus in altum captivam duxit captivitatem,' etc. ff.71b.-73.
Incip. 'Dignum esset, dilectissimi, in hujus sacra sollennitate diei.'
40. Sermo in verba, 'Domine, pervenisti benedictus in benediccionibus,' etc. f. 73b.
Incip. 'Beati Patris nostri benedicti Ducisque.'
41. Sermo in verba, 'Emendemus in melius que ignoranter peccavimus,' etc. f. 75.
Incip. 'Scientes, dilectissimi, quia quam diu sumus in hoc seculo.'
42. Sermo in verba, 'Audi, Israel, praecepta Domini, et ea in corde tuo, quasi in libro scribe, etc.' f. 76b.
Incip.
'Ut secundum divinum in evangelio dictum, Fratres, terre bone.'
43. Sermo in verba, 'Ad pascha floridum, post tempus horridum;' etc. f. 78b.
Incip. 'De valle ploracionis ascensuri, Fratres, disponendo ascensiones in corde.'
44. Sermo in verba, 'Rex omnipotens die hodierna mundo trihumphali,' etc. f. 80.
Incip. 'Summo mentis tripudio, Fratres, abjecta omni seculari tristicia.'
45. Excerpta quaedam ex Augustini Enchiridio de fide, spe et caritate. f. 81b.
Incipit a verbis, 'Ne quisquam etsi non de operibus,' ed. Paris, 1685, tom. vi. col. 208. lin. 23.
46. Excerpta alia ex eodem Enchiridio. f. 81b.
47. Sermo in cena Domini, in verba, 'Surgit Jhesus a cena et ponit vestimenta sua,' etc. f. 83.
Incip. 'Licet, Karissimi, vinum in se bonum sit et vinee electe.'
48. Sermo de assumptione B. M. Virginis in verba, 'Gaude, Maria Virgo cunctas hereses,' etc. ff. 84b-86.
Incip. 'Celebrantibus nobis, Karissimi, beate et gloriose Dei genitricis.'
49. Sermo in Assumptionis die, in versus,
'Salve, bis senis tellus circumdata gemmis,
De cujus gemmis processit fructus honoris.' ff. 86b-88.
Incip. 'Gloriose Dei genitricis Marie angelorum et hominum Domine venerande.'
50. Sermo in verba, 'Ave, Maria, gracia plena, Dominus tecum, benedicta in mulieribus.' ff. 88b-90.
Incip. 'Quum omne bonum in commune deductum pulchrius elucessit.'
51. Sermo de S, Benedicto, in verba, 'Bonum est viro cum portaverit jugum,' etc. ff. 90b.-92.
Incip. 'Diversis et pene innumeris anxietatibus et perturbacionibus …'
52. Sermo in verba, 'Produxit Deus de terra omne lignum pulchrum visu,' etc. ff. 92b-94.
Incip. 'Omnium Sanctorum merita sub una celebritate congesta.'
53. Sermo 'in die Paraceues,' in verba, 'Occidetur Christus.' f. 94b.
Incip. 'Primum fidei nostre punctum esse debet, ut credamus.'
54. Sermo, 'in annunciacione S. Mariae,' in verba 'Aqua frigida anime sitienti,' etc. f. 95.
Incip. 'Hodie, Fratres Karissimi, legitur in ecclesia qualiter Ysaias Propheta predixit.'
55. Sermo in verba, 'Novate vobis novale, et nolite serere super spinas,' etc. f. 96.
Incip. 'Miliciam Christianam ingredientibus secularium negociorum deponenda est.'
56. Sermo 'de Assumpcione beate Marie,' in verba, 'Que est ista que progreditur, quasi Aurora,' etc. ff. 98-100.
Incip. 'Nos, Fratres, qui secundum Apostolum filii ire nascimur.'
57. Sermo in verba, 'Estote imitatores Dei', etc. f. 100b.
Incip. 'Salomon ait, Fili, inclina aurem tuam, et appone cor tuum.'
58. Sermo in verba, 'Justum deduxit Dominus per vias rectas,' etc. ff. 101b-104.
Incip. 'In Evangelio habemus, quod Dominus dixit discipulis et apostolis suis.'
59. Sermo in verba, 'Rex David senuerat nec calefiebat,' etc. f. 105.
Incip. 'In quo edificamur ad Karitatem quia morbis.'
60. Sermo in verba, 'Ecce Dominus ascendet super nubem levem,' etc. f. 106.
Incip. 'Vir urbane eloquencie, sic enim describit Ysaiam Jeronimus.'
61. Sermo in verba, 'O Fugite de terra aquilonis,' etc. ff. 106b.-108.
Incip. 'Ad nos, Fratres Karissimi, loquitur Deus, nos carceratos monet exire.'
62. Sermo de humana natura. f. 109.
Incip. 'Triplex est liber in quo homo suam tenetur intueri naturam.'
63. Sermo in verba, 'Cum esset sero die illo una sabbatorum,' etc. f. 110.
Incip. 'Hoc in ipso die resurreccionis contigit, quod portis clausis, intrat.'
64. Sermo in verba, 'Ego sum pastor bonus,' etc. f. 110b.
Incip. 'Christus est pastor cujus cornu predicacio est.'
65. Sermo in verba, 'Modicum et jam non videbitis me.' etc. f. 110b.
Incip. 'Hec dixit Dominus discipulis suis in die cene ante passionem.'
66. Sermo in verba, 'Exurge, Domine Deus, exaltetur manus tua,' etc. f. 111b.
Incip. 'Gloria Dominice resurreccionis hodierna die coruscante, Fratres Karissimi.'
67. Sermo in verba, 'Precursor Domini venit, de quo Ipse testatur,' etc. ff. 113b.-115.
Incip. 'Beate Johannis precursoris Christi sollemnis dies nativitatis hodie.'
68. Sermo in omnibus Sanctis, in verba, 'Gaudete, Justi, in Domino,' etc. f. 115b.
Incip. 'Eximius prophetarum rex David futuram justorum gloriam.'
69. Sermo in verba, 'Ecce nubecula parva habens vestigium quasi hominis,' etc. ff. 117-119.
Incip.
'Dicit Gregorius supra Ezechielem, Illi de Deo bona loqui noverunt.'
70. Sermo in Apostolis Simone et Juda, in verba, 'Assumpsi mihi duas virgas,' etc. f. 120.
Incip.
'Post longum jejunium, gratum prandium, Jam dudum jejunastis.'
71. Sermo in verba, 'Cibaria, Virga, Honus, Asino'; etc.. f. 122.
Incip. 'Qui multos convocavit ad convivium pauper et paucas habens escas.'
72. Sermo in die palmarum, in verba, 'Ingrediente Domino in sacram civitatem,' etc. f. 123b.
Incip. 'Domino et Salvatore nostro, Fratres mei, juste et misericorditer.'
73. Sermo in Pascha, in verba, 'Lima vetus expurgetur,' etc. f. 125.
Incip. 'Quanta mentis devocione et exultacione hec gloriosa.'
74. Sermo in verba, 'Qui sitit veniat et bibat;' etc. ff. 127-9.
Incip. 'Hodie, dilectissimi, celestis gratie dulcedo, superni roris benediccio.'
75. Sermo de Assumptione B.M.V., in verba, 'Virgo singularis inter omnes mitis;' etc. ff. 129b-131.
Incip. 'Venerande Matris Dei Marie gloriose reperatricis.'
76. Sermo in verba, 'Crux fidelis inter omnes arbor;' etc. ff. 131b-136.
Incip. 'Quia hodie, Fratres, a monte eterna et diaboli potestate.'
Deficit in verbis, 'in quo omne genus virtutum — .'
77. Sermo in verba, 'Da pacem, Domine, sustinentibus te.' ff. 137-139.
Incip. 'Deum timentibus magno devocionis affectu pax amplectanda.'
78. Sermo in verba, 'Justus ut palma florebit in dome Domini.' ff.140-142.
Incip. 'Fratres, multis scripture sacre locis ad verba Dei proferenda animamur.' Cf. f. 178b.
79. Sermo de diversis exauditionum causis. f. 143.
Incip. 'Diversas exaudicionum causas esse secundum animarum statum.'
80. Hymnus in honorem S. Albani, cum notis musicis. f. 143b.
Incip.
'Inter flores electorum
Vernat primus flos Anglorum,
Suo tinctus sanguine;
Hic Albanus nuncupatur,
Cujus quasi derivatur
Nomen ab albedine.'
81. Hymnus in honorem, ut videtur, Papa cujusdam, cum notis musicis. ff. 145-147.
Incip.
'Dulci voce mente munda
Celebretur lux jocunda
Presentis leticie
Qua renitens et invitus
Ad regendum est ascitus
Conventum ecclesie.'
Desin.
'Hec clementi bonitate
Nos a mentis cecitate
Suo purget radio
Introducat ad superna
Ubi luce sempiterna
Fruamur cum gaudio. Amen.'
82. Sermo in verba, 'Cum venerit Pa[racletus]' etc. f. 148b.
Incip. 'Assit nobis virtus Spiritus Sancti ut nos gracia sue insitionis illustret.'
83. Ejaculationes piae ad Salvatorem. f. 149b.
84. Sermo in verba, 'Ascendit Josehp super currum Pharaonis,' etc. ff. 150b-152.
Incip. 'Nature nostre i. Christo exaltacioni et glorificacioni.'
85. Hymnus ad Spiritum Sanctum, cum notis musicis. f. 152b.
Incip.
'Veni, Sancte Spiritus,
Et emitte celitus
Lucis tue radium,
Veni, Pater pauperum,
Veni, dator munerum,
Veni, lumen cordium.'
86. Hymnus alter ad eundem. f. 153b.
Incip.
'Consolator alme, veni,
Linguas reple corda leni,
Nichil fellis aut veneni
Sub tua presencia;
Nil jocundum, nil amenum
Nil salubre, nil serenum,
Nichil dulce, nichil plenum,
Sine tua gracia.'
87. Sermo in verba, 'Tellus ac ethra jubilent,' etc. ff. 154b-156.
Incip. 'In sacrato tempore sacratissimi jejunii decet seria ponere.'
88. Hymnus 'de Resurreccione,' cum notis musicis. f. 156b.
Incip.
'Verbo, celum quo firmatur, [ff. 156b-157b. 'Verbo celum quo firmatur': sequence on the Resurrection; for 2 voices, in score, the music written on 2 staves of 4 black lines, with the C, B, D, and F signatures.]
Virgo mater fecundatur
Patris providencia;
Non natura comprehendit,
Intellectus nec attendit,
Quanta sit potencia.'
89. Hymnus ad Deum. f. 158b.
Incip.
'Miserere mei, Deus,
Quia miser, quia reus,
Delictorum homini:
Atque jugo subjugatus
Ad te clamo epulatus
In fermento veteri.'
90. Carmen in laudem divitiarum, versibus sexaginta leoninis expressum. f. 159.
Incip.
'Missum sum in vineam circa horam nonam,
Suam quisque nititur vendere personam,
Ergo, quia cursitant omnes ad coronam,
Semper ego auditor tantum nunquamne reponam.'
91. Carmen de statu Mundi et praecipue clerorum corrupto; versibus sex et quinquaginta leoninis scriptum. f. 159b.
Incip.
'Multiformis hominum fraus et injusticia,
Letalis ambicio, furtum, lenocinia,
Cogunt, ut sic ordiar conversus ad vicia,
Quis furor, o cives, quam tanta licentia.'
92. Versus quatuor et viginti leonini, quibus queritur poeta de largitate captivata. f. 160.
Incip.
'Captivata largitas longe relegatur,
Exulansque probitas misere fugatur,
Dum virtuti veritas prave novercatur,
Imperat cupiditas atque principatur.'
93. Versus duodecim de promissione sterili. f. 160b.
Incip.
'Allicit interdum sermo faleratus egentem,
Letificare solet sterilis promissio mentem.'
94. Versus undecim heroici morales. f. 160b.
Incip.
'Uxor, villa, boves, cenam clausere vocatis.'
95. Versus sex et viginti rhythmici de sacerdotum parsimonia, in tetrasticha divisi. f. 160b.
Incip.
'Stulti cum prudentibus tendunt ad coronam,
Juvenalis attumat sumere personam
Sed, quia non noverint Pallada latronam,
Semper ego auditor tantum nunquamne reponam.'
96. Versus quatuor et octoginta rhythmici, de statu mundi corrupto; in tetrasticha divisi. f. 161.
Incip.
'Ut Judeis hostia sunt carnes suille,
In hiis extincte sunt virtutum scintille,
Hic vacat libidini, nummo servit ille,
Credite me vobis folium recitare sibille.'
97. Versus septuaginta septem rhythmici de statu ecclesiae corrupto; in tetrasticha divis. f. 161b.
Incip.
'Pilatatur impii regnum Pharaonis
Plebs Ebrea primitus spoliata bonis
Saul non compescitur musicorum tonis
Infulatus Aaron delectatur donis.'
98. Philippe de Thaun's Livre des Creatures; a poem in old French, written in 1107, and dedicated to his uncle Humfroi de Thaun, Seneschal of Henry I. ff. 162b-178.
It begins: —
'Philippe de Thaun
Ad fait une raisun
Pur pruveires garnir
De la lei maintenir.'
It ends: —
'Qui cest numbre prendrat,
Qui la lune tendrat,
Euz el mois de jenner,
Ki des mois est premier.'
See MSS. Cotton, Nero A.V. ff. 1-37, l. 23, and Arundel 230.
99. Fragmentum sermonis in verba, 'Justus ut palma florebit,' etc. f. 178b.
Incip. 'Fratres multis scripture sacre locis.' Cf. supra, art. 78.
100. Visio Caroli III Imperatoris, cognomine Calvi, quam vidit anno 886. f. 179.
Incip. 'Anno DCCC. LXXXVI, Karolus Tercius, Imperator, filius Lodwici, Regis Noricolane Baiovariorum.'
101. Officii B.M. Virginis fragmentum. f. 181.
102. Quaestio in illud, 'Ars boni et equi'. f. 182.
Incip. 'Inter summas philosophie species, Ars boni et equi tum propter dignitatem.'
103. Magistratuum nominumque apud Romanos propriorum explicatio. ff. 184-189.
Incip. 'Exactis a Romana civitate regibus constituti duo consules.'
Deficit in verbis, 'qui dicuntur tributarii, a tributo, Dicitur autem — .' '.