Harley MS 1585, ff 13v-58r

Two herbals written continuously as one text:

1. ff. 13v-16v: Pseudo-Antonius Musa, De herba vettonica liber. The text belongs to the β branch of the tradition. Prologue incipit: 'Antoni musus mecennati Agrip/pe salutem. Cesari augusto / praestantissimo omnium mor/talium se et iudicibus ipsius. proximum / auxilium quoque', explicit: 'in pulverem redacto; cum volue/ris uti sic uteris'; rubric (f. 14v) 'Scolapius hanc herbam vetonicam / legit Quia ipse eam prunus invenit', incipit: 'Nomen herbe vetonica. [O]myos / dicunt cestros', explicit: '[I]tali serratulam vocant', incipit: 'Huius virtutes infra se scripte sunt / hec herba vetonica nascitur in / pratis', explicit: 'ante solis or/tum. Legis eam in mense augusto', rubric 'Prima cura eius ad capitis fracturam', incipit: 'Herba vetonica contusa & super / caput ictu percussum imposita vul/nus mira celeritate glutinatum / sanabit', explicit: (f. 16v) 'mi/re dolorem lenire experti affirmant [sic]'.

Other copies are Harley MS 4986 (ff. 1*-2*, 1r) and Harley MS 5294 (ff. 7r-8v). Edited in Howald and Sigerist 1927. The text is listed in L. Thorndike and P. Kibre, Catalogue of Incipits of Medieval Scientific Writings in Latin, The Mediaeval Academy of America Publication, 29 (London, 1963; with supplements in 1965 and 1968), p. 915h-j, its electronic edition on CD-ROM (Ann Arbor, MI, 2000), no. 915H-J. For the prefatory letter, see L. Zurli, 'L'epistola dello Ps. Antonius Musa', in Prefazioni, prologhi, proemi di opere tecnico-scientifiche latine, ed. by C. Santini and N. Scivoletto (Rome, 1992), pp. 431-42.

The text also includes (f. 14r) a short text on weights and measures, incipit: 'Oportet pondus vel pondera me/dicinalia nosse / Dragma; pondus est denarij / argenti', explicit: 'nam est dragme .c. id est / scrupula .ccc', for which see Thorndike and Kibre 1963, p. 1013b, and no. 1013B.

2. ff. 16v-58r: Pseudo-Apuleius Platonicus, Herbarium or De medicaminibus herbarum liber. The text belongs to the β branch of the tradition. Rubric (f. 16v) 'Apoliensis plato civibus suis vir/tutes [....] herbarum aperit', prologue inipit: 'Ex pluribus paucas vires / herbarum & curationes / corporum … etiam / medicis profuisse videatur', rubric 'Explicit / epistola Platonis data civibus suis / Nomen herbe istius plantago', incipit: 'Plantam / grecis dicitur Arnaglo/sa. [O]myos arnion', explicit (f. 17r): 'nascitur in paludibus / & in pratis & in multis locis', rubric 'Prima / cura eius. ad capitis / dolorem', incipit: 'Herbæ planta/ginis / radicem collo / suspensam; dolorem capitis mirifi/ce tollit', explicit (f. 58r): '[rubric (f. 57v) 'Nomen huius / herbe camepicium dietum est'] … Camepicium trita & potiu da/ta dolorem scrofi mirifice tollit', rubric 'Explicit liber Platonis de herbis / masculinis medicinalibus feliciter'.

Other copies in Harley MS 4986 (ff. 1r-44r) and Harley MS 5294 (ff. 8v-43v). Edited in Howald and Sigerist 1927. Listed in C. Singer, 'The Herbal in Antiquity', Journal of Hellenic Studies, 47 (1927), 1-52 (p. 35). For the prefatory letter, see L. Zurli, 'L'epistola prefatoria dell'Herbarius dello Ps. Apuleius', in Prefazioni, prologhi, proemi di opere tecnico-scientifiche latine, ed. by C. Santini and N. Scivoletto, 2 vols (Rome, 1992), II, pp. 443-51.

Decoration:

Miniatures of plants in colours: Betonica (Betony) (f. 14r); a man bitten by a rabid dog and a snake (f. 16r); Arnaglosa (or Plantago, Greater Plantain) (f. 16v); illustration for a herb for the bites of scorpions (f. 17r); Callipetalon (or Quinquefolium) (f. 18r, 18v); illustration of the use of the herb Columbaris (Verminatia, Vervain) for the bite of a snale and of a rabid dog (f. 19r); Symphoniaca (f. 19v); Viperina (Dragonwort); Apies Rusticus (or vilain) (f. 20r); Botracion (Brotane) (f. 20v); Arthemisia (Artemisia campestris, Wormwood) (ff. 21r-22r); Chiron the Centaur and Diana; Lapatium (Rumex, Dock) (f. 22r); Dracontea (Arum dracunculus, Dragonwort) (f. 22v); Satyrion; Gentiana (Gentian) (f. 23r); Cyclaminus (Cyclamen) (f. 23v); Proserpinatia (or Proserpinaca, Mermaidweed) (f. 24r); Aristolochia(Birthwort, Pipevine) (f. 24v); Nasturcium (Cress); Hieribulbum (f. 25r); Apollinaris; Camaemilon (f. 25v); Camedris; a man spearing a snake illustrating a use of the herb for snake bites (f. 26r). Cameleia; Camedaphne (f. 26v); Ostriago; Britannica (f. 27r); Lactuca silvatica (f. 27v); Agrimonia; Oxilapatium (f. 28r); Centauria maior held by a centaur (f. 29r); Centauria minor (f. 29v); Personatia; a man wielding a sword at a dog; Fraga (f. 30r); Altea (or Ibiscum, Marshmallow); Ippiron (or Aequifeia) (f. 30v); Malva silvatica (Mallow) (f. 31r); Buglossa (Bugloss); Scilla (f. 31v); Gallicrus; Cotyledon (f. 32r); Marrubium (White Horehound or Common Horehound) (f. 32v); Xiphion, Callitrichon, Immolum (Houseleek) (f. 33r); Mercury standing before Homer; Heliotropium (Heliotrope) (f. 33v); Cryas; Polytrichum (Moss); Asularegia (f. 34r); Papaver silvaticum; Hynantes (f. 34v); Narcissus (Daffodil); Splenion (Savory) (f. 35r); Poleion (or Polios, Nose-Bleed, Milfoil, Yarrow); Victoriola (Butcher's Broom) (f. 35v); Symphytum; Asterion (f. 36r); Leporis; Dyptannus (f. 36v); Solago maior (f. 37r); Solago minor; Pionia (or Peonia, Peony) (f. 37v); Peristerion; Bryonia (Bryony) (f. 38r); Nymphia; Crision (f. 38v); Isatis; Scordeon (or Scordion) (f. 39r); Verbascum (Mullein), Heraclea (f. 39v); Strignos (Nightshade); Celidonia (Celandine) (f. 40r); Senecion (Groundsel) (f. 40v); Felix; Gramen (f. 41r); Gladiolum (Sword Lily) (f. 41v); Rosmarinum (Rosemary) (f. 42r); Pasnatica silvatica; Mercurialis (f. 42v); Perdicalis (Pellitory-of-the-Wall); Radiolus; Asparagus (f. 43r); Savina (f. 43v); Canis Caput (Cynocephalus); Erusca (f. 44r); Millefolium (f. 44v); Ruta (f. 45r); a man drawing his sword at a dog illustrating a use of the plant against the bite of a rabid dog (f. 45v); Mentastrum (Wild Mint); Ebulus (Danewort) (f. 46r); Poleius (or Puleius) (f. 46v); Nepita (or Nepeta) (f. 47r); Peucidanum (Hog's Fennel); Inula campana (Scabwort, Alant, Horseheal) (f. 47v); Cynoglossum (Houndstongue); Saxifraga (Saxifrage) (f. 48r); Edera nigra; Serpillum (Wild thyme) (f. 48v); Absinthium (Absinthe, Wormwood) (f. 49r); Salvia (Sage), Coliandrum (Coriander) (f. 49v); Portulaca (Rose Moss); Cerfolium (Chevril); Sisymbrium (London Rocket) (f. 50r); Olisatrum (Alexanders or Horse Parsely); Lilium (Lily); a man with a sword and a dragon (f. 50v); Titimallos; Cardo silvaticus (f. 51r); Lupinus; Latiridis (f. 51v); Lactuca leporina, Sicidis agria (f. 52r); Cannabis; Ruta Montana (f. 52v); Eptaphillos (or Septifolium, Tormentil) (f. 53r); Ocymum; Apium (Celery) (f. 53v); Chrysocantis (or Crisocantis); Hydiosmon (f. 54r); Sempervivium; Anetum (Anise) (f. 54v); Origanum (Oregano); Feniculum (Fennel) (f. 55r); Symphytum (Comfrey leaf); Exision; Petrosilinum (f. 55v); Brassica silvatica (wild cabbage?); Basilisca (f. 56r); Mandragora (Mandrake) (f. 57r); Camepitium dieticum (f. 57v).